Çocukluğunda suyundan kana kana içtiğin, kenarında meyve ağaçlarının gölgesinde dinlendiğin o derenin, bugün bir “ölüm çukuru” haline geldiğini hayal et. Kocaeli’nin Gebze ilçesinde, Tavşanlı mevkiinden geçen Kocagöl Deresi, bugünlerde maalesef bu acı tabloyla karşı karşıya. Gökyüzüne kadar yükselen bembeyaz köpükler, genizleri yakan ağır bir kimyasal koku ve sessizce can veren hayvanlar… Gebze halkı, yıllardır süregelen bu çevre katliamına karşı artık sadece “ceza” değil, “kalıcı çözüm” bekliyor.
Köpükler Boyu Aştı: Bir Dere Nasıl “Zehir” Saçmaya Başladı?
Kocagöl Deresi’nde yaşananlar basit bir kirlilikten çok daha ötesi. Mahalle sakinleri, özellikle yağmurlu havalarda ve denetimin azaldığı hafta sonlarında derenin renginin değiştiğini, suyunun üzerine insan boyuna ulaşan kimyasal köpükler bindiğini anlatıyor.
Bölge sakinlerinden Rıdvan Güvenç’in feryadı aslında durumu özetliyor: “Burada biraz daha durursak zehirleneceğiz.” Bu sadece bir iddia değil; derenin suyundan içen koyunların ve evcil hayvanların hayatını kaybetmesi, durumun ciddiyetini kanıtlayan en acı gerçekler arasında yer alıyor.
“Cezalar Yetmiyor, Fabrikalar Zehirlemeye Devam Ediyor”
Peki, neden mi durdurulamıyor? İşin arkasında sarsıcı bir “ekonomik matematik” yatıyor. Bölgedeki fabrikalar için kesilen idari para cezaları, devasa arıtma sistemlerini çalıştırmaktan çok daha ucuza geliyor.
- Arıtma vs. Ceza: Milyonlarca liralık arıtma maliyetinden kaçan işletmeler, 900 bin liralık cezayı adeta bir “operasyonel gider” olarak görüyor.
- Denetim Çıkmazı: Ekipler geliyor, numune alıyor, ceza kesiliyor; ancak bir hafta sonra manzara yine aynı.
- Gizlenen İsimler: Vatandaşın köpeği ölüyor, suçlu firma bulunuyor ama “paylaşılamaz” denilerek ismi saklanıyor. Bu durum, suçun şahsiliği kadar çözümün de önünde engel oluşturuyor.
Hayalet Şehre Dönüşen Bir Doğa Mirası
Eskiden bereket fışkıran bu topraklar, şimdilerde kurumuş ağaçlar ve ekilemeyen arazilerle dolu. Kimyasal atıklar sadece dere yatağını değil, toprağın damarlarını ve nihayetinde ulaştığı Marmara Denizi’ni de zehirliyor.
- Tarım Arazileri Tehdit Altında: Dere suyuyla sulanan bahçeler artık meyve vermiyor.
- Halk Sağlığı Riskte: Ağır metal ve kimyasal kokusunu ciğerlerine çeken mahalleli için kanser ve solunum yolu hastalıkları riski her geçen gün artıyor.
Kocagöl Deresi’nin kurtarılması için günübirlik cezalar yerine, işletmelerin faaliyetlerinin durdurulması ya da arıtma tesislerinin zorunlu olarak denetlenmesi gibi radikal adımlar atılması gerekiyor. Bu dere hepimizin; eğer bugün sessiz kalırsak, yarın içecek bir damla temiz su bulamayabiliriz.
